Deep Tech Innovators · 01
พลาสมาเย็น (Cold Plasma)ไฟฟ้าที่สัมผัสได้อย่างอ่อนโยน
งานวิจัยจากห้องปฏิบัติการวิจัยพลาสมา
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน
Deep Tech Innovator · เจ้าของงานวิจัย
คนที่เคยออกแบบทรานซิสเตอร์
มาออกแบบวิธีปลุกเมล็ดข้าว
รศ.ดร.ศิวพล ศรีสนพันธุ์ภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์
รศ.ดร.ศิวพล ศรีสนพันธุ์ ทำงานด้านนาโนอิเล็กทรอนิกส์ระดับเดียวกับที่ใช้สร้างซีพียู ตอนเลือกที่เรียนปริญญาเอก เขาเลือกแล็บที่ต้องสร้างเครื่องมือเองทั้งหมด เพราะมองไว้แล้วว่ากลับเมืองไทยอาจต้องสร้างอุปกรณ์เอง และก็เป็นอย่างนั้นจริง สิ่งที่เขาสร้างได้คือพลาสมาจากการคายประจุในอากาศธรรมดา ไม่ต้องใช้ระบบสุญญากาศราคาแพง
คำถามที่ตั้งไว้เมื่อสิบกว่าปีก่อน
พอเรากลับมาเมืองไทย เราไม่มีอะไรเลย ไม่มีสิ่งที่เราเรียนมาเลย เราทำอะไรไม่ได้ เราก็ใช้เวลานั่งมอง มองอุปกรณ์รอบข้าง แล้วถอยหลังลงมาดูว่าเรามีอะไรบ้างที่เราทำได้
รศ.ดร.ศิวพล ศรีสนพันธุ์ภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า ม.เกษตรศาสตร์ บางเขน- ป.ตรี วิศวกรรมอิเล็กทรอนิกส์เกียรตินิยมอันดับหนึ่ง · สจล. (KMITL)
- ป.โท วิศวกรรมไฟฟ้าThe University of Texas at Austin · ทุนกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ
- ป.เอก วิศวกรรมไฟฟ้าและคอมพิวเตอร์University of Pittsburgh · ผลงานใน Nature Nanotechnology
- ห้องปฏิบัติการวิจัยพลาสมาม.เกษตรศาสตร์ บางเขน · รั้วเดียวกับ TIBD
- Grand Winner 2026TECH PLANTER Thailand · ของเหลวพลาสมา (PAL)
คำถามเชิงเทคนิค ความร่วมมือด้านงานวิจัย และการทดสอบในห้องปฏิบัติการ ติดต่อรศ.ดร.ศิวพล ศรีสนพันธุ์ และทีมได้ที่ช่องทางนี้
เทคโนโลยี
พลาสมาเย็น (Cold Plasma)
คืออะไร
สถานะที่สี่ของสสารที่เกิดขึ้นใกล้อุณหภูมิห้อง จึงสัมผัสเมล็ดพันธุ์ ผักผลไม้สด และผิวหนังได้โดยไม่เกิดความร้อนทำลาย
เมื่อให้พลังงานกับแก๊สมากพอจนอิเล็กตรอนหลุดออกจากอะตอม แก๊สจะกลายเป็นพลาสมา ซึ่งในธรรมชาติร้อนเป็นพันองศา พลาสมาเย็นเร่งเฉพาะอิเล็กตรอนซึ่งมีมวลน้อยมาก ขณะที่โมเลกุลแก๊สซึ่งหนักกว่ายังเย็นอยู่ ผลคือปฏิกิริยาเคมีที่ว่องไว บนวัตถุที่ไม่ร้อนขึ้น
- 01อากาศธรรมดาAmbient Air
ตั้งต้นจากอากาศกับไฟฟ้า ไม่ต้องเติมสารเคมีเข้าไปในกระบวนการ
- 02สนามไฟฟ้าแรงสูงHigh Electric Field
คายประจุผ่านช่องว่าง เร่งอิเล็กตรอนให้มีพลังงานสูงพอจะแตกโมเลกุล
- 03อนุมูลว่องไวReactive Species
เกิดอนุภาคที่มีฤทธิ์ทางเคมี แต่มีอายุสั้นมาก
- 04ผลที่พื้นผิวSurface Effect
ออกฤทธิ์ที่ผิววัสดุ แล้วสลายตัวกลับเป็นอากาศตามเดิม
5 แพลตฟอร์มพลาสมา
ห้าแพลตฟอร์มที่ทีมวิจัยพัฒนาอยู่
แต่ละแบบกระจายพลังงานต่างกัน จึงเหมาะกับคนละโจทย์ การเลือกให้ถูกแบบคือครึ่งหนึ่งของงาน
01DBDคายประจุผ่านแผ่นฉนวนDielectric Barrier Discharge- จุดเด่น
- พลังงานสม่ำเสมอบนพื้นที่กว้าง
- เหมาะกับ
- เมล็ดพันธุ์ และวัสดุที่เป็นของแข็ง
02Gliding Arcอาร์กเคลื่อนตัวGliding Arc- จุดเด่น
- กำลังสูงกว่า DBD · เรียงหัวกำเนิดเป็นแถวได้
- เหมาะกับ
- ของเหลวและแก๊สปริมาณมาก
03PAWน้ำพลาสมาPlasma Activated Water- จุดเด่น
- ใช้ได้โดยไม่ต้องตั้งเครื่องที่จุดใช้งาน · ฤทธิ์ลดลงตามเวลา
- เหมาะกับ
- ขั้นตอนที่มีน้ำอยู่แล้ว เช่น ล้าง แช่
04PASสารละลายพลาสมาPlasma Activated Solution- จุดเด่น
- ตั้งต้นจากกรดอินทรีย์ · ฤทธิ์คงอยู่นานและเสถียรกว่า PAW
- เหมาะกับ
- งานที่ต้องการฤทธิ์ต่อเนื่องนานกว่าน้ำพลาสมา
05Skin deviceอยู่ระหว่างพัฒนาอุปกรณ์สำหรับงานด้านผิวSkin-facing Device- จุดเด่น
- รูปแบบพกพา · อยู่ระหว่างพัฒนา
- เหมาะกับ
- งานด้านผิว (ต้องแยกเครื่องสำอาง/เครื่องมือแพทย์ให้ชัด)
ผลทดสอบจากห้องแล็บ
ผลที่วัดได้จริง จากห้าการทดสอบในห้องปฏิบัติการ
ภาพและตัวเลขทั้งหมดมาจากการทดสอบในห้องปฏิบัติการจริง ตั้งแต่เมล็ดพันธุ์ พื้นผิววัสดุ ผิวทดสอบ ไปจนถึงของเหลวพลาสมา

เร็วขึ้นราว 43%บันทึกด้วยการถ่ายภาพต่อเนื่องแบบเร่งเวลา (Time-lapse) ในเงื่อนไขเดียวกัน

หยดน้ำบนเมล็ดปกติตั้งเป็นหยด บนเมล็ดที่ผ่านพลาสมาแผ่ราบลงไป คือกลไกเบื้องหลังการดูดน้ำที่เร็วขึ้น
HydrophobicHydrophilic
กลไกเดียวกันช่วยให้วัสดุและบรรจุภัณฑ์รับการเคลือบ พิมพ์ หรือติดกาวได้ดีขึ้น โดยไม่ใช้ตัวทำละลาย
น้ำตั้งเป็นหยดน้ำแผ่ราบเร็วขึ้นราว 2.6 เท่าใช้พลาสมากำลังต่ำกว่า 10 วัตต์ ไม่เกิดความร้อนบนผิว บันทึกแบบ Time-lapse
- Staphylococcus aureus
- Pseudomonas aeruginosa
- Salmonella Choleraesuis
ทดสอบโดยห้องปฏิบัติการภายนอก (มกราคม 2569) เป็นผลในห้องปฏิบัติการ ไม่ใช่การกล่าวอ้างสรรพคุณของผลิตภัณฑ์
ภาพจากห้องปฏิบัติการ
แตะหรือชี้ที่ภาพเล็กเพื่อขยาย







ภาพผลการทดสอบเอื้อเฟื้อโดยทีมวิจัย ห้องปฏิบัติการวิจัยพลาสมา ม.เกษตรศาสตร์
โจทย์ที่ยากที่สุด
งานวิจัยที่ได้ผล กับงานวิจัยที่ใช้ได้จริง ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
“เราทำทีละสิบเมล็ด แต่เราพูดถึงเป็นหมื่นกิโลกรัม แล้วเราจะทำอย่างไร … พลาสมาไม่กลัวการทำขนาดเล็ก แต่กลัวการทำขนาดใหญ่”
รศ.ดร.ศิวพล ศรีสนพันธุ์
ตัวที่เราสนใจตอนนี้ไม่ต้องใช้สุญญากาศ เปิดเครื่องมาใช้ได้เลย อยู่บนสายพานก็ได้ ถือด้วยมือก็ได้
- ไม่ต้องใช้ระบบสุญญากาศ
- ติดตั้งบนสายพานการผลิตได้
- ใช้งานแบบถือด้วยมือได้
รศ.ดร.ศิวพล ศรีสนพันธุ์ภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า ม.เกษตรศาสตร์ บางเขนการใช้งาน
พลาสมาเย็นใช้ทำอะไรได้บ้าง
คณะกรรมการ TECH PLANTER สรุปขอบเขตเทคโนโลยีนี้ไว้สามด้าน คือความปลอดภัยอาหาร การเกษตร และการดูแลสุขภาพ
กรณีใช้งาน 10 เรื่อง จากงานวิจัยของทีม
ตัวเลขบนการ์ดเป็นผลในห้องปฏิบัติการตามเงื่อนไขของแต่ละงานวิจัย ผลกับล็อตหรือกระบวนการจริงต้องทดลองซ้ำ
หมึกติดดีขึ้น เคลือบสม่ำเสมอ กาวยึดอยู่
เริ่มแก้ที่ผิววัสดุ ก่อนเปลี่ยนสูตรหรือเปลี่ยนวัสดุ
รู้ว่าเมล็ดพร้อมเมื่อไร ไม่ต้องเดาจากเวลาแช่
ปรับการรับน้ำของเมล็ดให้วัดผลและคาดการณ์ได้
เมล็ดงอกได้ ไม่ได้แปลว่าล็อตพร้อม
ลดเชื้อที่ติดมากับเมล็ด โดยรักษาการงอกและคุณภาพต้นกล้า
ต้นพร้อมใช้ครบขึ้น เร็วขึ้น พร้อมกันมากขึ้น
เตรียมเมล็ดก่อนเพาะ ด้วยพลาสมาแบบแห้งหรือแบบจุ่มน้ำ
ต้นกล้างอกแล้ว แต่พร้อมใช้พร้อมกันหรือยัง
เพิ่มจำนวนต้นกล้าที่ผ่านเกณฑ์ ในวันที่ต้องใช้งาน
งอกเท่ากัน แต่ต้นที่ขายได้ไม่เท่ากัน
ต้นอ่อนทานตะวัน ทดลองได้ทั้งปรับผิวเมล็ดและเปลี่ยนน้ำรด
ลดหลุมว่าง ลดการรอ ต้นกล้าพร้อมย้ายมากขึ้น
ผักกาดกรีนโอ๊คในระบบไฮโดรโปนิกส์
ความชื้นต้องลง แต่คุณภาพไม่ควรลงตาม
ลดความชื้นเมล็ดให้ถึงเป้าก่อนจัดเก็บหรือแปรรูป
ต้นอ่อนโตไม่สม่ำเสมอ? เริ่มที่น้ำก่อน
ทดลองน้ำ PAW กับระบบเพาะเดิม โดยไม่ต้องเปลี่ยนทั้งระบบ
หนึ่งระบบ สองประโยชน์: จัดการ CO₂ และผลิต PAW
เริ่มจากก๊าซและน้ำที่มีอยู่จริงในกระบวนการของคุณ
มีโจทย์ใกล้เคียง? ส่งตัวอย่างมาทดลองกับทีม
ภาพรวมการใช้งานตามอุตสาหกรรม

เกษตร
การใช้งาน
- 1ปลุกเมล็ดพันธุ์ (Seed Priming)
ปรับผิวเมล็ดจากไม่ชอบน้ำเป็นชอบน้ำ ไม่ต้องแช่สารเคมี ดูดน้ำเร็วและงอกสม่ำเสมอขึ้น
- 2ลดเชื้อราที่ติดมากับเมล็ด
เมล็ดที่ผ่านพลาสมาให้ต้นกล้าที่แข็งแรงกว่าเมล็ดที่มีเชื้อราติดมา โดยไม่ต้องคลุกสาร
- 3ฟักเทียมไข่ไหมโดยไม่ใช้กรดเกลือ
ใช้พลาสมาแบบอาร์กเคลื่อนตัว (Gliding Arc) แทนการแช่ไข่ไหมในกรดเกลือร้อน ลดการใช้น้ำและสารเคมี และลดความเสี่ยงของผู้ปฏิบัติงาน

อาหารและบรรจุภัณฑ์
การใช้งาน
- 1ลดการปนเปื้อนจุลินทรีย์
บนผักผลไม้สดและวัตถุดิบ ไม่ใช้ความร้อน ไม่เพิ่มสารตกค้าง
- 2ของเหลวพลาสมา (PAL: PAW/PAS)
ใช้ในขั้นตอนล้างหรือแช่ ทดแทนสารเคมีบางชนิด ทำงานด้วยอนุมูลว่องไวอย่าง H₂O₂, NO₂⁻ และ NO₃⁻
- 3ปรับสภาพพื้นผิว
ก่อนพิมพ์ เคลือบ หรือติดกาว โดยไม่ใช้ตัวทำละลาย

สุขภาพและความงาม
การใช้งาน
- 1เพิ่มการซึมผ่านผิวของสารบำรุง
ในห้องปฏิบัติการ ผิวทดสอบที่ผ่านพลาสมากำลังต่ำดูดซึมสารละลายเร็วขึ้นราว 2.6 เท่า โดยไม่เกิดความร้อน
- 2ลดสารกันเสียในเครื่องสำอาง
เป็นหนึ่งชั้นของระบบป้องกันการเสื่อม สูตรยังต้องผ่านเกณฑ์เดิมทุกข้อ
- 3อุปกรณ์สำหรับงานด้านผิว
อยู่ระหว่างพัฒนา ต้องแยกให้ชัดระหว่างเครื่องสำอางกับเครื่องมือแพทย์
คำถามที่พบบ่อย
คำถามเกี่ยวกับพลาสมาเย็น
รวมคำถามที่ผู้ประกอบการถามบ่อย ตอบจากงานของทีมวิจัย
ส่งรายละเอียดมาที่ LINE @tibdglobal ทีม TIBD ช่วยประเมินว่าพลาสมาเย็นเหมาะหรือไม่
คุยกับทีม TIBDพลาสมาเย็นต่างจากพลาสมาทั่วไปอย่างไร
พลาสมาทั่วไปมีอุณหภูมิสูงมากจนใช้กับสิ่งมีชีวิตไม่ได้ ส่วนพลาสมาเย็นถูกออกแบบให้อนุภาคหนักยังคงเย็นอยู่ จึงสัมผัสเมล็ดพันธุ์ อาหาร และผิวหนังได้โดยไม่เกิดความร้อนทำลาย ในเอกสารภาษาอังกฤษจะพบคำว่า Non-thermal Plasma หรือ Atmospheric Pressure Plasma ใช้ในความหมายเดียวกัน
พลาสมาเย็นทิ้งสารตกค้างหรือไม่
อนุมูลที่เกิดขึ้นจากกระบวนการมีอายุสั้นและสลายตัวกลับเป็นอากาศตามเดิม จึงไม่สะสมแบบสารเคมีฆ่าเชื้อทั่วไป อย่างไรก็ตาม การนำไปใช้กับอาหารและเครื่องสำอางยังต้องผ่านการทดสอบ และพิจารณาตามข้อกำหนดของหน่วยงานกำกับดูแลเป็นรายกรณี
พลาสมาเย็นช่วยยืดอายุผักผลไม้สดได้จริงหรือไม่
การลดจำนวนจุลินทรีย์บนผิวผลผลิตช่วยชะลอการเน่าเสียได้ ซึ่งมีผลต่ออายุการเก็บรักษา แต่ระยะเวลาที่ยืดได้ขึ้นอยู่กับชนิดของผลผลิต เงื่อนไขที่ใช้ และการควบคุมอุณหภูมิตลอดห่วงโซ่ จึงต้องทดสอบกับผลผลิตจริงของแต่ละราย ไม่มีตัวเลขกลางที่ใช้ได้กับทุกกรณี
พลาสมาเย็นใช้กับงานด้านผิวและเครื่องสำอางได้แค่ไหน
ฝั่งเครื่องสำอาง ของเหลวที่ผ่านการกระตุ้นด้วยพลาสมาถูกใช้เป็นหนึ่งชั้นของระบบป้องกันการเสื่อมในสูตร ซึ่งสูตรยังต้องผ่านเกณฑ์ทดสอบประสิทธิภาพสารกันเสีย (Preservative Efficacy Test) ตามมาตรฐาน ISO 11930 หรือ USP 51 เหมือนเดิมทุกข้อ ส่วนฝั่งอุปกรณ์ที่ใช้กับผิวโดยตรงยังอยู่ระหว่างพัฒนา และต้องแยกให้ชัดว่าเป็นเครื่องสำอาง (Cosmetic) หรือเครื่องมือแพทย์ (Medical Device) เพราะสองอย่างนี้อยู่คนละกรอบกฎหมาย
พลาสมาเย็นกับน้ำพลาสมา (Plasma Activated Water) ต่างกันอย่างไร
พลาสมาเย็นคือตัวกระบวนการ ส่วนน้ำพลาสมาคือของเหลวที่ผ่านกระบวนการนั้นมาแล้ว ข้อดีของน้ำพลาสมาคือนำไปใช้กับขั้นตอนที่มีน้ำอยู่แล้ว เช่น การล้างหรือการแช่ ได้โดยไม่ต้องติดตั้งเครื่องกำเนิดพลาสมาไว้ที่จุดใช้งาน แลกกับข้อจำกัดว่าฤทธิ์ของมันลดลงตามเวลา ทีมวิจัยเรียกของเหลวกลุ่มนี้รวมกันว่าของเหลวพลาสมา (Plasma-Activated Liquid, PAL)
PAW, PAS และ PAL ต่างกันอย่างไร
PAL (Plasma-Activated Liquid) คือชื่อเรียกรวมของของเหลวที่ผ่านการกระตุ้นด้วยพลาสมา แบ่งเป็นสองแบบ แบบแรกคือ PAW (Plasma-Activated Water) ใช้น้ำเป็นตัวตั้งต้น เหมาะกับงานล้าง แช่ และงานเกษตร แบบที่สองคือ PAS (Plasma-Activated Solution) ตั้งต้นจากสารละลาย เช่น กรดแลกติก ปรับสูตรให้เหมาะกับงานเฉพาะและคงฤทธิ์ได้นานกว่า ข่าวและบทความที่ใช้คำว่าน้ำพลาสมาหรือ PAL จึงพูดถึงเทคโนโลยีกลุ่มเดียวกัน
พลาสมาเย็นใช้แทนสารเคมีได้ทั้งหมดหรือไม่
ไม่ได้ทั้งหมด ผู้วิจัยย้ำเองว่าพลาสมาไม่ใช่คำตอบของทุกโจทย์ เงื่อนไขที่ได้ผลกับอุตสาหกรรมหนึ่งอาจใช้กับอีกอุตสาหกรรมไม่ได้ จึงต้องออกแบบและทดสอบเป็นรายกรณี
ผู้ประกอบการเริ่มต้นอย่างไร
เริ่มจากการระบุโจทย์ให้ชัดว่าปัญหาอยู่ตรงไหนของกระบวนการ เช่น การปนเปื้อนเกิดที่ขั้นตอนใด ต้นทุนสารเคมีเท่าไร แล้วจึงประเมินร่วมกันว่าพลาสมาเย็นเหมาะกับโจทย์นั้นหรือไม่ ก่อนออกแบบการทดสอบขนาดเล็กเพื่อพิสูจน์ผล แล้วค่อยวางแผนขยายขนาด
ข่าวและบทความ
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับพลาสมาเย็น
บทสัมภาษณ์พลาสมาเย็นคืออะไร บทสัมภาษณ์ รศ.ดร.ศิวพล ศรีสนพันธุ์อาจารย์อธิบายว่าพลาสมาเย็นคืออะไรแบบไม่ต้องใช้สมการ และเล่าที่มาของงานวิจัยตั้งแต่กลับมาเมืองไทยโดยไม่มีเครื่องมือ
สัมภาษณ์เมื่อ 11 ก.ย. 2568อ่านบทสัมภาษณ์
ข่าว · TECH PLANTER Thailand 2026Plasma Innovations คว้า Grand Winner TECH PLANTER Thailand 2026ผลงานของเหลวที่ผ่านการกระตุ้นด้วยพลาสมา (Plasma-Activated Liquids) ชนะเลิศจากผู้สมัคร 46 ทีมทั่วประเทศ และได้ขึ้นเวที Asia Final 2026 ที่กัวลาลัมเปอร์ ต่อยอดจากงานวิจัยของ รศ.ดร.ศิวพล ศรีสนพันธุ์
18 ก.ค. 2569 · จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยAsia Final · 27 ส.ค. 2569อ่านข่าวคุยโจทย์กับทีม TIBD
“เราเองไม่ได้เป็นผู้รู้ทั้งหมด และเราก็ไม่ได้เก่งทั้งหมด โจทย์จากผู้ประกอบการเป็นสิ่งที่เราสนใจมาก”
รศ.ดร.ศิวพล ศรีสนพันธุ์
ถ้าคุณมีโจทย์อยู่ในมือ — วัตถุดิบที่ปนเปื้อน กระบวนการที่ต้องพึ่งสารเคมี หรือผลิตภัณฑ์ที่อยากให้มีงานวิจัยหนุนหลัง คุยกันได้
ห้องปฏิบัติการวิจัยพลาสมา ภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า ม.เกษตรศาสตร์ บางเขน
ร่วมพัฒนาผลิตภัณฑ์ ทดสอบกับโจทย์จริง และพัฒนาธุรกิจ







