สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
สะเดา
Siamese Neem
Azadirachta indica A. Juss. var. siamensis Valeton
- วงศ์
- วงศ์สะเดา (Meliaceae)
- ส่วนที่ใช้
- ราก
- ชื่อเครื่องยา
- Azadirachtae Siamensis Folium
- ชื่ออื่น
- กะเดา, สะเลียม
- ในประกาศ
- อยู่ใน 3 ตำรับที่จดแจ้งได้ (1 ตำรับเป็นแคปซูล)
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของสะเดา
สรุปจากบท Siamese Neem Leaf ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบใบย่อยแห้ง
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- เททระนอร์ไตรเทอร์พีนอยด์ เช่น azadirachtin
- ฟลาโวนอยด์ เช่น quercetin และ rutin
บทใน THP ว่าด้วยใบ ส่วนตำรับในประกาศใช้ราก เกณฑ์คุณภาพในหน้านี้จึงใช้กับใบเท่านั้น
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| น้ำหนักที่หายไปเมื่อทำให้แห้ง | ไม่เกิน 11.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 12.0% w/w |
| เถ้าที่ไม่ละลายในกรด | ไม่เกิน 1.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 20.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 5.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้สะเดา
3 ตำรับที่มีสะเดาเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดสะเดาเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้3 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP6 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด