สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
มะนาว
Lime Peel
Citrus × aurantiifolia (Christm.) Swingle
- วงศ์
- วงศ์ส้ม (Rutaceae)
- ส่วนที่ใช้
- ผล
- ชื่อเครื่องยา
- Citri Aurantiifoliae Exocarpium et Mesocarpium
- ชื่ออื่น
- บักนาว, Common Lime
- ในประกาศ
- อยู่ใน 11 ตำรับที่จดแจ้งได้ (3 ตำรับเป็นแคปซูล)
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของมะนาว
สรุปจากบท Lime Peel ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบผิวผลแห้ง
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- น้ำมันหอมระเหย มี limonene, β-pinene และ α-terpineol
- อื่น ๆ ลิโมนอยด์ ฟลาโวนอยด์ (hesperidin) คูมาริน กรดฟีนอลิก และแคโรทีนอยด์
บทใน THP ว่าด้วยผิวผล ส่วนตำรับในประกาศใช้ทั้งราก ใบ ผล และผลดอง เกณฑ์คุณภาพในหน้านี้จึงใช้กับผิวผลเท่านั้น
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 10.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 19.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 6.0% w/w |
| น้ำมันหอมระเหย | ไม่น้อยกว่า 2.0% v/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ควรเป็นโลหะหรือแก้ว ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้มะนาว
11 ตำรับที่มีมะนาวเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- ซิตรัสไบโอเฟลวานอยด์เป็นแหล่งของสารต้านอนุมูลอิสระ
- ยาประสะจันทน์แดงบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ
- ยาเลือดงามบรรเทาอาการปวดประจำเดือน ช่วยให้ประจำเดือนมาปกติ แก้มุตกิด
- ยาประสะจันทน์แดงบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ
- ยาประสะจันทน์แดงบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ
- ยาหอมเทพจิตรแก้ลมกองละเอียด ที่ทำให้มีอาการวิงเวียน สวิงสวาย ใจสั่น เป็นต้น และบำรุงดวงจิตให้แช่มชื่น
- ยาเลือดงามบรรเทาอาการปวดประจำเดือน ช่วยให้ประจำเดือนมาปกติ แก้มุตกิด
- ยาแก้ไอผสมกานพลูบรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ
- ยาแก้ไอผสมมะนาวดองบรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ
- ยาแก้ลมอัมพฤกษ์อัมพาตแก้ลมอัมพฤกษ์อัมพาต
- ตำรับสมุนไพรบำรุงร่างกาย สูตร 6บำรุงร่างกาย
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดมะนาวเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้11 ตำรับ1 ตำรับเป็นสมุนไพรเดี่ยว
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP5 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ตรวจวิเคราะห์ในกลุ่มVISBIOวิเคราะห์สารระเหยด้วย GC-MS
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด
VISBIO · ห้องปฏิบัติการในกลุ่ม
วิเคราะห์สารระเหยด้วย GC-MS
องค์ประกอบของน้ำมันหอมระเหย ซึ่งเป็นกลุ่มสารหลักที่ตำราระบุสำหรับสมุนไพรตัวนี้
- เทคนิค
- GC-MS
- ค่าบริการ
- สอบถามราคากับทีม
สกัดและผลิตที่ K-API
โรงงานในกลุ่ม TIBD ได้รับใบอนุญาตผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรจาก อย. สกัดวัตถุดิบและผลิตต่อได้ในกลุ่มเดียวกัน
ดูโรงงาน K-APITIBD · ปรึกษาวางแผนผลิตภัณฑ์จากมะนาว
ตรวจว่าสูตรที่ต้องการเข้าข่ายจดแจ้ง แจ้งรายละเอียด หรือขึ้นทะเบียน แล้วเตรียมเอกสารยื่น
คุยกับทีมทาง LINE