สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
มะกา
Bridelia Ovata Leaf
Bridelia ovata Decne.
- วงศ์
- Phyllanthaceae
- ส่วนที่ใช้
- ใบ
- ชื่อเครื่องยา
- Brideliae Ovatae Folium
- ชื่ออื่น
- มัดกา
- ในประกาศ
- อยู่ใน 5 ตำรับที่จดแจ้งได้ (2 ตำรับเป็นแคปซูล)

ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของมะกา
สรุปจากบท Bridelia Ovata Leaf ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบใบแห้ง
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- ไตรเทอร์พีนอยด์ เช่น friedelin
- อื่น ๆ สเตอรอล
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| น้ำหนักที่หายไปเมื่อทำให้แห้ง | ไม่เกิน 7.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 12.0% w/w |
| เถ้าที่ไม่ละลายในกรด | ไม่เกิน 1.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 13.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 5.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้มะกา
5 ตำรับที่มีมะกาเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- ยาถ่ายดีเกลือฝรั่งแก้ท้องผูก
- ตำรับสมุนไพรช่วยระบายมีส่วนช่วยในการขับถ่าย
- ยาผายโลหิตแก้ประจำเดือนมาน้อยกว่าปกติ มีลิ่ม มีก้อน (ขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต) · กรณีที่ใช้ในสรรพคุณ “ประจุโลหิต” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาถ่ายไข้พิษไข้กาฬถ่ายไข้พิษ ไข้กาฬ
- ตำรับสมุนไพรช่วยระบายมีส่วนช่วยในการขับถ่าย
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดมะกาเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้5 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP6 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด