สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้

ฟ้าทะลายโจร

Andrographis

Andrographis paniculata (Burm. f.) Nees

วงศ์
วงศ์เหงือกปลาหมอ (Acanthaceae)
ส่วนที่ใช้
ส่วนเหนือดิน
ชื่อเครื่องยา
Andrographitis Herba
ชื่ออื่น
น้ำลายพังพอน, สามสิบดี
ในประกาศ
อยู่ใน 2 ตำรับที่จดแจ้งได้ (2 ตำรับเป็นแคปซูล)
ต้นฟ้าทะลายโจรสดและใบแห้ง
ภาพ: V C Balakrishnan · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · ปรับขนาด
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)

สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของฟ้าทะลายโจร

สรุปจากบท Andrographis Herb ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบส่วนเหนือดินแห้ง

สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณขั้นต่ำแลคโตนรวม คำนวณเป็น andrographolide
เกณฑ์ไม่น้อยกว่า 6.0% w/w

องค์ประกอบสำคัญ

  • สารแลคโตนกลุ่มไดเทอร์พีนอยด์รสขม ส่วนใหญ่คือ andrographolide, neoandrographolide, 14-deoxy-11,12-didehydroandrographolide และ dideoxyandrographolide รวมทั้งไกลโคไซด์ของสารเหล่านี้
  • อื่น ๆ β-sitosterol-D-glucoside และฟลาโวนอยด์

เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ

สิ่งแปลกปลอมไม่เกิน 2.0% w/w
น้ำหนักที่หายไปเมื่อทำให้แห้งไม่เกิน 11.0% w/w
เถ้าที่ไม่ละลายในกรดไม่เกิน 2.0% w/w
สารสกัดที่ละลายในเอทานอล 85%ไม่น้อยกว่า 13.0% w/w
สารสกัดที่ละลายในน้ำไม่น้อยกว่า 18.0% w/w

การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง ควรใช้ภายใน 1 ปี และนำออกผึ่งลมทุก 2–3 เดือน

ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้ฟ้าทะลายโจร

2 ตำรับที่มีฟ้าทะลายโจรเป็นส่วนประกอบ

กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ

ศักยภาพการพัฒนา

ต่อยอดฟ้าทะลายโจรเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD

อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้2 ตำรับ2 ตำรับเป็นสมุนไพรเดี่ยว
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP5 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่น้อยกว่า 6.0% w/wแลคโตนรวม คำนวณเป็น andrographolide
ตรวจวิเคราะห์ในกลุ่มVISBIOตรวจปริมาณ Andrographolide

ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด