สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้

ทองพันชั่ง

Snake Jasmine

Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz

วงศ์
วงศ์เหงือกปลาหมอ (Acanthaceae)
ส่วนที่ใช้
ส่วนเหนือดิน
ชื่อเครื่องยา
Rhinacanthi Nasuti Radix
ชื่ออื่น
ทองคันชั่ง, หญ้ามันไก่, White Crane Flower
ในประกาศ
อยู่ใน 7 ตำรับที่จดแจ้งได้ (3 ตำรับเป็นแคปซูล)
ต้นทองพันชั่ง
ภาพ: David E Mead · Wikimedia Commons · CC0 · ปรับขนาด
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)

สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของทองพันชั่ง

สรุปจากบท Snake Jasmine Root ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบรากแห้ง

ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ

องค์ประกอบสำคัญ

  • แนฟโทควิโนน เช่น rhinacanthin A, B และ C
  • อื่น ๆ ไตรเทอร์พีนอยด์ และฟลาโวนอยด์

บทใน THP ว่าด้วยราก ส่วนตำรับในประกาศใช้ส่วนเหนือดินและทั้งต้น เกณฑ์คุณภาพในหน้านี้จึงใช้กับรากเท่านั้น

เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ

สิ่งแปลกปลอมไม่เกิน 2.0% w/w
น้ำหนักที่หายไปเมื่อทำให้แห้งไม่เกิน 9.0% w/w
เถ้ารวมไม่เกิน 16.0% w/w
เถ้าที่ไม่ละลายในกรดไม่เกิน 2.0% w/w
สารสกัดที่ละลายในน้ำไม่น้อยกว่า 35.0% w/w
สารสกัดที่ละลายในเอทานอลไม่น้อยกว่า 7.0% w/w

การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง

ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้ทองพันชั่ง

7 ตำรับที่มีทองพันชั่งเป็นส่วนประกอบ

กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ

ศักยภาพการพัฒนา

ต่อยอดทองพันชั่งเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD

อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้7 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP6 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ

ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด