สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้

ขมิ้นชัน

Turmeric

Curcuma longa L.

วงศ์: วงศ์ขิง (Zingiberaceae)
ส่วนที่ใช้: เหง้า
ชื่อเครื่องยา: Curcumae Longae Rhizoma, Curcumae Domesticae Rhizoma
ชื่ออื่น: Curcuma, Indian Saffron, Yellow Root
ในประกาศ: อยู่ใน 11 ตำรับที่จดแจ้งได้ (6 ตำรับเป็นแคปซูล)

เหง้าขมิ้นชันสด ผ่าให้เห็นเนื้อสีส้ม — ภาพ: Badagnani · Wikimedia Commons · CC BY 3.0 · ปรับขนาด

ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)

สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของขมิ้นชัน

สรุปจากบท Turmeric ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบเหง้าแห้ง

สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณขั้นต่ำเคอร์คูมินอยด์ คำนวณเป็น curcumin

เกณฑ์ไม่น้อยกว่า 5.0% w/w

องค์ประกอบสำคัญ

น้ำมันหอมระเหยสีเหลือง หลัก ๆ คือ turmerone และ zingiberene
สารกลุ่มเคอร์คูมินอยด์ (curcuminoids) หลัก ๆ คือ curcumin, desmethoxycurcumin และ bisdesmethoxycurcumin

เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ

สิ่งแปลกปลอม	ไม่เกิน 2.0% w/w
เถ้ารวม	ไม่เกิน 8.0% w/w
เถ้าที่ไม่ละลายในกรด	ไม่เกิน 1.0% w/w
สารสกัดที่ละลายในน้ำ	ไม่น้อยกว่า 9.0% w/w
สารสกัดที่ละลายในเอทานอล	ไม่น้อยกว่า 10.0% w/w
น้ำมันหอมระเหย	ไม่น้อยกว่า 6.0% v/w

การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ควรเป็นโลหะหรือแก้ว ป้องกันแสง ในที่เย็นและแห้ง

ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP

ตำรับที่ใช้ขมิ้นชัน

11 ตำรับที่มีขมิ้นชันเป็นส่วนประกอบ

กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ

ศักยภาพการพัฒนา

ต่อยอดขมิ้นชันเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD

อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้11 ตำรับ3 ตำรับเป็นสมุนไพรเดี่ยว

เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP6 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต

สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่น้อยกว่า 5.0% w/wเคอร์คูมินอยด์ คำนวณเป็น curcumin

ตรวจวิเคราะห์ในกลุ่มVISBIOตรวจปริมาณเคอร์คูมินอยด์

ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด

VISBIO · ห้องปฏิบัติการในกลุ่ม