สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
ข่อย
Siamese Rough Bush
Streblus asper Lour .
- วงศ์
- วงศ์ขนุน (Moraceae)
- ส่วนที่ใช้
- เมล็ด
- ชื่อเครื่องยา
- Strebli Asperidis Cortex
- ชื่ออื่น
- Tooth Brush Tree
- ในประกาศ
- อยู่ใน 1 ตำรับที่จดแจ้งได้
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของข่อย
สรุปจากบท Siamese Rough Bush Bark ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบเปลือกต้นแห้ง
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- ไตรเทอร์พีนอยด์ เช่น lupeol และ α-amyrin
- คาร์ดิแอกไกลโคไซด์ เช่น asperoside, strebloside
บทใน THP ว่าด้วยเปลือกต้น ส่วนตำรับในประกาศใช้เมล็ด เกณฑ์คุณภาพในหน้านี้จึงใช้กับเปลือกต้นเท่านั้น
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| น้ำหนักที่หายไปเมื่อทำให้แห้ง | ไม่เกิน 7.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 17.0% w/w |
| เถ้าที่ไม่ละลายในกรด | ไม่เกิน 8.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 9.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 3.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้ข่อย
1 ตำรับที่มีข่อยเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดข่อยเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้1 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP6 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด