สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
ส้มป่อย
Senegalia Rugata Pod
Senegalia rugat a (Lam.) Britton & Rose Acacia concinna (Willd.) DC.
- วงศ์
- วงศ์ถั่ว ()
- ส่วนที่ใช้
- ฝัก
- ชื่อเครื่องยา
- Alexandria Senna Leaf, Indian Senna Leaf, Senna Leaf Senegaliae Rugatae Fructus
- ชื่ออื่น
- ส้มขอน, Acacia concinna
- ในประกาศ
- อยู่ใน 11 ตำรับที่จดแจ้งได้ (3 ตำรับเป็นแคปซูล)
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของส้มป่อย
สรุปจากบท Senegalia Rugata Pod ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบฝักสุกแห้ง
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- ไตรเทอร์พีนอยด์ เช่น lupeol และไตรเทอร์พีนอยด์ซาโปนิน
- อื่น ๆ เทอร์พีนอยด์ และกรดไขมัน
ตำรับในประกาศใช้ทั้งฝักและใบ เกณฑ์ในหน้านี้เป็นของฝัก
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| น้ำหนักที่หายไปเมื่อทำให้แห้ง | ไม่เกิน 7.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 5.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 34.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 19.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้ส้มป่อย
11 ตำรับที่มีส้มป่อยเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- ยาถ่ายดีเกลือฝรั่งแก้ท้องผูก
- ยาไฟห้ากองขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ตำรับสมุนไพรช่วยระบายมีส่วนช่วยในการขับถ่าย
- ยาผายโลหิตแก้ประจำเดือนมาน้อยกว่าปกติ มีลิ่ม มีก้อน (ขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต) · กรณีที่ใช้ในสรรพคุณ “ประจุโลหิต” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาไฟห้ากองขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาไฟห้ากองขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาแก้ไอ ขับเสมหะแก้ไอ ขับเสมหะ
- ยาประคบประคบเพื่อลดอาการปวด ช่วยคลายกล้ามเนื้อ เอ็น และข้อ
- ยาถ่ายพยาธิพรหมกิจถ่ายพยาธิ (ขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต) · กรณีใช้ในสรรพคุณ “ถ่ายพยาธิ ตานโจร” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาถ่ายไข้พิษไข้กาฬถ่ายไข้พิษ ไข้กาฬ
- ตำรับสมุนไพรช่วยระบายมีส่วนช่วยในการขับถ่าย
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดส้มป่อยเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้11 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP5 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด