สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
ฝาง
Sappan Wood
Biancaea sappan (L.) Tod.
- วงศ์
- วงศ์ถั่ว (Leguminosae)
- ส่วนที่ใช้
- แก่น
- ชื่อเครื่องยา
- Biancaeae Sappan Lignum
- ชื่ออื่น
- ฝางเสน, Indian Redwood
- ในประกาศ
- อยู่ใน 16 ตำรับที่จดแจ้งได้ (3 ตำรับเป็นแคปซูล)

ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของฝาง
สรุปจากบท Sappan Wood ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบแก่นแห้ง
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณขั้นต่ำbrazilin
เกณฑ์ไม่น้อยกว่า 0.7% w/w
องค์ประกอบสำคัญ
- โฮโมไอโซฟลาโวนอยด์ เช่น brazilein, brazilin, haematoxylin
- อื่น ๆ ฟลาโวนอยด์ และสเตอรอล
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| น้ำหนักที่หายไปเมื่อทำให้แห้ง | ไม่เกิน 7.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 1.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 4.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 7.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้ฝาง
16 ตำรับที่มีฝางเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- ยาประสะจันทน์แดงบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ
- ยาผสมโคคลาน สูตร 3บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ยาบำรุงโลหิตบำรุงโลหิต
- ยาหอมอินทจักร์แก้ลมบาดทะจิต แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกเสียด
- ยาหอมอินทจักร์แก้ลมบาดทะจิต แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกเสียด
- ยาประสะจันทน์แดงบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ
- ยาประสะจันทน์แดงบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ
- ยานนทเสนบำรุงโลหิต
- ยากำลังราชสีห์ สูตร 1บำรุงโลหิต
- ยากำลังราชสีห์ สูตร 2บำรุงโลหิต บำรุงร่างกาย
- ยาสตรีหลังคลอดขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็วในหญิงหลังคลอด
- ยาบำรุงเลือดบำรุงโลหิต
- ยาหอมทิพโอสถแก้ลมวิงเวียน
- ยาผสมโคคลาน สูตร 3บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ยาบำรุงโลหิตบำรุงโลหิต
- ตำรับสมุนไพรบำรุงโลหิตมีส่วนช่วยในการบำรุงโลหิต
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดฝางเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้16 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP5 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่น้อยกว่า 0.7% w/wbrazilin
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด