สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
ไพล
Plai
Zingiber montanum (J. König) Link. ex A. Dietr.
- วงศ์
- วงศ์ขิง (Zingiberaceae)
- ส่วนที่ใช้
- เหง้า
- ชื่อเครื่องยา
- Zingiberis Montani Rhizoma
- ชื่ออื่น
- Zingiber Montanum Rhizome
- ในประกาศ
- อยู่ใน 31 ตำรับที่จดแจ้งได้ (10 ตำรับเป็นแคปซูล)
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของไพล
สรุปจากบท Zingiber Montanum Rhizome ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบเหง้าแห้ง
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- อนุพันธ์ cyclohexene เช่น cis-3-(3,4-dimethoxyphenyl)-4-[(E)-3,4-dimethoxystyryl]cyclohex-1-ene และอนุพันธ์ใกล้เคียง
- สารกลุ่มอื่น อนุพันธ์ naphthoquinone, phenylbutanoids, vanillin, vanillic acid, veratric acid, curcumin และ β-sitosterol
- น้ำมันหอมระเหย α-pinene, β-pinene, sabinene, terpinen-4-ol เป็นต้น
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 9.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเฮกเซน | ไม่น้อยกว่า 3.0% w/w |
| เถ้าที่ไม่ละลายในกรด | ไม่เกิน 3.0% w/w |
| น้ำมันหอมระเหย | ไม่น้อยกว่า 2.0% v/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ควรเป็นโลหะหรือแก้ว ป้องกันแสง ในที่เย็นและแห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้ไพล
31 ตำรับที่มีไพลเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- ยาประสะไพลบรรเทาอาการปวดประจำเดือน · แก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาไฟประลัยกัลป์ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาประสะกานพลูบรรเทาอาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย เนื่องจากธาตุไม่ปกติ
- ยาเลือดงามบรรเทาอาการปวดประจำเดือน ช่วยให้ประจำเดือนมาปกติ แก้มุตกิด
- ยาประสะว่านนางคำขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่ในสตรีหลังคลอด (ขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต) · กรณีใช้ในสรรพคุณ “ขับโลหิตและน้ำคาวปลาในสตรีหลังคลอด” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร ขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาแก้ริดสีดวงลำไส้แก้ริดสีดวงลำไส้ที่มีอาการท้องเสียบ่อย มีลมออกมามากขณะถ่าย บางครั้งมีมูกปน ทำให้รู้สึกอ่อนเพลีย
- ยาผสมเถาวัลย์เปรียง สูตร 1บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ยาผสมเถาวัลย์เปรียง สูตร 2บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ยากษัยเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดเอว
- ยาแก้ลมอัมพฤกษ์บรรเทาอาการปวดตามเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ มือเท้าตึงหรือชา
- ยาประสะไพลแก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · บรรเทาอาการปวดประจำเดือน · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาประสะไพลแก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · บรรเทาอาการปวดประจำเดือน · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาประสะไพลแก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · บรรเทาอาการปวดประจำเดือน · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาไฟประลัยกัลป์ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาไฟประลัยกัลป์ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาแก้อยู่ไฟไม่ได้ขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาแก้ตานซางแก้อาการท้องเสีย ถ่ายเป็นมูกเลือด อันเนื่องจากซางฝ้าย และตานซาง
- ยาประสะกานพลูบรรเทาอาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย เนื่องจากธาตุไม่ปกติ
- ยาเลือดงามบรรเทาอาการปวดประจำเดือน ช่วยให้ประจำเดือนมาปกติ แก้มุตกิด
- ยาประคบประคบเพื่อลดอาการปวด ช่วยคลายกล้ามเนื้อ เอ็น และข้อ
- ยาประสะว่านนางคำขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่ในสตรีหลังคลอด (ขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต) · กรณีใช้ในสรรพคุณ “ขับโลหิตและน้ำคาวปลาในสตรีหลังคลอด” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร ขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาริดสีดวงทางเดินปัสสาวะแก้ริดสีดวงทางเดินปัสสาวะ ซึ่งทำให้มีอาการปัสสาวะขัด ปัสสาวะเป็นเลือดหรือเป็นหนอง
- ยาแก้ริดสีดวงลำไส้แก้ริดสีดวงลำไส้ที่มีอาการท้องเสียบ่อย มีลมออกมามากขณะถ่าย บางครั้งมีมูกปน ทำให้รู้สึกอ่อนเพลีย
- ยาผสมเถาวัลย์เปรียง สูตร 1บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ยาผสมเถาวัลย์เปรียง สูตร 1บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ยาผสมเถาวัลย์เปรียง สูตร 2บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ยาผสมเถาวัลย์เปรียง สูตร 2บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ยากษัยเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดเอว
- ยากษัยเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดเอว
- ยาแก้ลมอัมพฤกษ์บรรเทาอาการปวดตามเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ มือเท้าตึงหรือชา
- ยาแก้ลมอัมพฤกษ์อัมพาตแก้ลมอัมพฤกษ์อัมพาต
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดไพลเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้31 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP5 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ตรวจวิเคราะห์ในกลุ่มVISBIOตรวจปริมาณเคอร์คูมินอยด์ในไพล
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด
VISBIO · ห้องปฏิบัติการในกลุ่ม
ตรวจปริมาณเคอร์คูมินอยด์ในไพล
Total Curcuminoids และแยก 3 ชนิด (curcumin, demethoxycurcumin, bisdemethoxycurcumin) ในไพล
- เทคนิค
- HPLC
- ค่าบริการ
- 4,000 บาทต่อตัวอย่าง
สกัดและผลิตที่ K-API
โรงงานในกลุ่ม TIBD ได้รับใบอนุญาตผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรจาก อย. สกัดวัตถุดิบและผลิตต่อได้ในกลุ่มเดียวกัน
ดูโรงงาน K-APITIBD · ปรึกษาวางแผนผลิตภัณฑ์จากไพล
ตรวจว่าสูตรที่ต้องการเข้าข่ายจดแจ้ง แจ้งรายละเอียด หรือขึ้นทะเบียน แล้วเตรียมเอกสารยื่น
คุยกับทีมทาง LINE