สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
สารภี
Mammea Siamensis Flower
Mammea siamensis (Miq.) T. Anderson
- วงศ์
- Calophyllaceae
- ส่วนที่ใช้
- ดอก
- ชื่อเครื่องยา
- Mammeae Siamensis Flos
- ในประกาศ
- อยู่ใน 25 ตำรับที่จดแจ้งได้ (4 ตำรับเป็นแคปซูล)
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของสารภี
สรุปจากบท Mammea Siamensis Flower ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบดอกแห้ง
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- คูมาริน เช่น kayeassamins และ mammeasins
- อื่น ๆ เทอร์พีนอยด์ แซนโทน และสเตอรอล
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| น้ำหนักที่หายไปเมื่อทำให้แห้ง | ไม่เกิน 7.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 9.0% w/w |
| เถ้าที่ไม่ละลายในกรด | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 21.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 12.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้สารภี
25 ตำรับที่มีสารภีเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- ยาประสะเปราะใหญ่ถอนพิษตานซางสำหรับเด็ก ซึ่งมีอาการ ปวดท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ ถ่ายเหลวกะปริดกะปรอย เบื่ออาหาร เป็นต้น
- ยาประสะจันทน์แดงบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ
- ยาบำรุงโลหิตบำรุงโลหิต
- ยากษัยเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดเอว
- ยาประสะเปราะใหญ่ถอนพิษตานซางสำหรับเด็ก ซึ่งมีอาการ ปวดท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ ถ่ายเหลวกะปริบกะปรอย เบื่ออาหาร เป็นต้น
- ยาประสะเปราะใหญ่ถอนพิษตานซางสำหรับเด็ก ซึ่งมีอาการ ปวดท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ ถ่ายเหลวกะปริดกะปรอย เบื่ออาหาร เป็นต้น
- ยาหอมอินทจักร์แก้ลมบาดทะจิต แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกเสียด
- ยาหอมอินทจักร์แก้ลมบาดทะจิต แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกเสียด
- ยาประสะจันทน์แดงบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ
- ยาประสะจันทน์แดงบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ
- ยาหอมเทพจิตรแก้ลมกองละเอียด ที่ทำให้มีอาการวิงเวียน สวิงสวาย ใจสั่น เป็นต้น และบำรุงดวงจิตให้แช่มชื่น
- ยาเขียวหอมแก้ตัวร้อน ร้อนใน กระหายน้ำ แก้ไข้หัด แก้ไข้อีสุกอีใส
- ยาเขียวหอมแก้ตัวร้อน ร้อนใน กระหายน้ำ แก้พิษหัด พิษอีสุกอีใส
- ยาหอมแก้ลมวิงเวียนแก้ลมวิงเวียน อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ
- ยาหอมแก้ลมวิงเวียนแก้ลมวิงเวียน อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ
- ยากำลังราชสีห์ สูตร 1บำรุงโลหิต
- ยาสตรีหลังคลอดขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็วในหญิงหลังคลอด
- ยาหอมนวโกฐแก้ลมวิงเวียน คลื่นเหียน อาเจียน (ลมจุกแน่นในอก) ในผู้สูงอายุ แก้ลมปลายไข้ (หลังจากฟื้นไข้แล้ว ยังมีอาการ เช่น คลื่นเหียน วิงเวียน เบื่ออาหาร ท้องอืด และอ่อนเพลีย)
- ยาหอมทิพโอสถแก้ลมวิงเวียน
- ยาบำรุงโลหิตบำรุงโลหิต
- ยากษัยเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดเอว
- ยากษัยเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดเอว
- เกสรทั้ง 5ช่วยทำให้รู้สึกสดชื่น แจ่มใส
- เกสรทั้ง 7ช่วยทำให้รู้สึกสดชื่น แจ่มใส
- เกสรทั้ง 9ช่วยทำให้รู้สึกสดชื่น แจ่มใส
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดสารภีเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้25 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP6 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด