สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
กระเทียม
Garlic
Allium sativum L.
- วงศ์
- Amaryllidaceae
- ส่วนที่ใช้
- หัว
- ชื่อเครื่องยา
- Allii Sativi Bulbus
- ในประกาศ
- อยู่ใน 34 ตำรับที่จดแจ้งได้ (11 ตำรับเป็นแคปซูล)
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของกระเทียม
สรุปจากบท Garlic ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบหัวกระเทียมสด
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- น้ำมันหอมระเหย 0.1–0.3% มี allyl disulfide และ diallyl disulfide
- สารกำมะถันอินทรีย์อื่น รวมถึง alliin และ allicin
- อื่น ๆ เอนไซม์ alliinase เมือก อัลบูมิน วิตามิน และไทโอไกลโคไซด์
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 3.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 5.0% w/w |
| เถ้าที่ไม่ละลายในกรด | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 15.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในที่อากาศถ่ายเทและแห้ง ป้องกันแสง ในสภาพนี้เก็บได้ราว 6 เดือนหลังเก็บเกี่ยว
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้กระเทียม
34 ตำรับที่มีกระเทียมเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- กระเทียมมีส่วนช่วยในการขับลมและลดอาการท้องอืด · มีส่วนช่วยคงสภาวะปกติของระดับไขมันหลอดเลือดในผู้ใหญ่
- ยาประสะไพลบรรเทาอาการปวดประจำเดือน · แก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาไฟประลัยกัลป์ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาเหลืองปิดสมุทรบรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ · บรรเทาอาการท้องเสียที่อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน ท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยาประสะกะเพราบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด
- ยามันทธาตุบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ธาตุไม่ปกติ
- ยามหาจักรใหญ่แก้ลมซาง แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
- ยาเลือดงามบรรเทาอาการปวดประจำเดือน ช่วยให้ประจำเดือนมาปกติ แก้มุตกิด
- ยาธาตุสำเร็จขับลม แก้ปวดท้อง จุกเสียด แน่นท้อง
- ยาชิรนัคคีจรขับลม บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ (ผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายทั่วไป) · กรณีที่ใช้ในสรรพคุณ “แก้ลมอัมพาต ลมราทยักษ์ และลมปัตฆาต” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร ขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาแก้ลมอัมพฤกษ์บรรเทาอาการปวดตามเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ มือเท้าตึงหรือชา
- ยาประสะไพลแก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · บรรเทาอาการปวดประจำเดือน · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาประสะไพลแก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · บรรเทาอาการปวดประจำเดือน · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาประสะไพลแก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · บรรเทาอาการปวดประจำเดือน · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาไฟประลัยกัลป์ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาไฟประลัยกัลป์ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาเหลืองปิดสมุทรบรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ · บรรเทาอาการท้องเสียที่อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน ท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยาเหลืองปิดสมุทรบรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน ท้องเสีย
- ยาประสะกะเพราบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด
- ยาประสะกะเพราบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด
- ยาแก้อยู่ไฟไม่ได้ขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาแก้ตานซางแก้อาการท้องเสีย ถ่ายเป็นมูกเลือด อันเนื่องจากซางฝ้าย และตานซาง
- ยามันทธาตุบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ธาตุไม่ปกติ
- ยามหาจักรใหญ่แก้ลมซาง แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
- ยาเลือดงามบรรเทาอาการปวดประจำเดือน ช่วยให้ประจำเดือนมาปกติ แก้มุตกิด
- ยาแก้ไอ ขับเสมหะแก้ไอ ขับเสมหะ
- ยาธาตุสำเร็จขับลม แก้ปวดท้อง จุกเสียด แน่นท้อง
- ยาแก้ไอไม่มีเสมหะ สูตร 1แก้ไอที่ไม่มีเสมหะ คอแห้ง เสียงแห้ง
- ยาแก้ลมอัมพฤกษ์บรรเทาอาการปวดตามเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ มือเท้าตึงหรือชา
- ยาแก้ลมอัมพฤกษ์อัมพาตแก้ลมอัมพฤกษ์อัมพาต
- ยาทาพระเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อย เคล็ด ขัดยอก (ขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต) · ในกรณีใช้ในสรรพคุณ “แก้เส้นพิการ แก้ลมอัมพาต ลมปัตฆาต กล่อน ตะคริว ลมจับโปง ปวดเมื่อย” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาทาพระเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อย (ผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายทั่วไป) · กรณีที่ใช้ในสรรพคุณ “แก้ลมจับโปง บรรเทาอาการปวดเมื่อย เคล็ด ขัด ยอก” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต
- ยาทาพระเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อย
- ยาทาพระเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อย (ผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายทั่วไป) · กรณีที่ใช้ในสรรพคุณ “แก้ลมจับโปง บรรเทาอาการปวดเมื่อย เคล็ด ขัด ยอก” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดกระเทียมเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้34 ตำรับ1 ตำรับเป็นสมุนไพรเดี่ยว
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP4 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด