สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
โกฐสอ
Dahurian Angelica Root
Angelica dahurica (Hoffm.) Benth. & Hook. f. ex Franch. & Sav. var. dahurica
- วงศ์
- วงศ์ผักชี (Umbelliferae)
- ส่วนที่ใช้
- ราก
- ชื่อเครื่องยา
- Angelicae Dahuricae Radix
- ชื่ออื่น
- โกฐสอจีน
- ในประกาศ
- อยู่ใน 32 ตำรับที่จดแจ้งได้ (11 ตำรับเป็นแคปซูล)
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของโกฐสอ
สรุปจากบท Dahurian Angelica Root ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบรากแห้ง
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- ฟูราโนคูมาริน เช่น imperatorin, isoimperatorin, phellopterin
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 5.0% w/w |
| เถ้าที่ไม่ละลายในกรด | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 15.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 4.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้โกฐสอ
32 ตำรับที่มีโกฐสอเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- ยาจันทลีลาบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน ไข้เปลี่ยนฤดู
- ยาประสะเปราะใหญ่ถอนพิษตานซางสำหรับเด็ก ซึ่งมีอาการ ปวดท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ ถ่ายเหลวกะปริดกะปรอย เบื่ออาหาร เป็นต้น
- ยาปราบชมพูทวีปบรรเทาอาการหวัดในระยะแรก และอาการที่เกิดจากการแพ้อากาศ
- ยาธาตุบรรจบบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยาวิสัมพยาใหญ่บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด
- ยามันทธาตุบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ธาตุไม่ปกติ
- ยามหาจักรใหญ่แก้ลมซาง แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
- ยาประสะกานพลูบรรเทาอาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย เนื่องจากธาตุไม่ปกติ
- ยาริดสีดวงมหากาฬบรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก
- ยาบำรุงโลหิตบำรุงโลหิต
- ยาแก้ริดสีดวงจมูก สูตร 1แก้ริดสีดวงจมูก
- ยาจันทลีลาบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน ไข้เปลี่ยนฤดู
- ยาจันทลีลาบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน ไข้เปลี่ยนฤดู
- ยาประสะเปราะใหญ่ถอนพิษตานซางสำหรับเด็ก ซึ่งมีอาการ ปวดท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ ถ่ายเหลวกะปริบกะปรอย เบื่ออาหาร เป็นต้น
- ยาประสะเปราะใหญ่ถอนพิษตานซางสำหรับเด็ก ซึ่งมีอาการ ปวดท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ ถ่ายเหลวกะปริดกะปรอย เบื่ออาหาร เป็นต้น
- ยาหอมอินทจักร์แก้ลมบาดทะจิต แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกเสียด
- ยาหอมอินทจักร์แก้ลมบาดทะจิต แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกเสียด
- ยาปราบชมพูทวีปบรรเทาอาการหวัดในระยะแรก และอาการที่เกิดจากการแพ้อากาศ
- ยาหอมเทพจิตรแก้ลมกองละเอียด ที่ทำให้มีอาการวิงเวียน สวิงสวาย ใจสั่น เป็นต้น และบำรุงดวงจิตให้แช่มชื่น
- ยากำลังราชสีห์ สูตร 1บำรุงโลหิต
- ยาธาตุบรรจบบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยาธาตุบรรจบบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยาหอมนวโกฐแก้ลมวิงเวียน คลื่นเหียน อาเจียน (ลมจุกแน่นในอก) ในผู้สูงอายุ แก้ลมปลายไข้ (หลังจากฟื้นไข้แล้ว ยังมีอาการ เช่น คลื่นเหียน วิงเวียน เบื่ออาหาร ท้องอืด และอ่อนเพลีย)
- ยาวิสัมพยาใหญ่บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด
- ยามันทธาตุบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ธาตุไม่ปกติ
- ยามหาจักรใหญ่แก้ลมซาง แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
- ยาหอมทิพโอสถแก้ลมวิงเวียน
- ยาประสะกานพลูบรรเทาอาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย เนื่องจากธาตุไม่ปกติ
- ยาตรีหอมแก้เด็กท้องผูก ระบายพิษไข้
- ยาบำรุงโลหิตบำรุงโลหิต
- ยาแก้ริดสีดวงจมูก สูตร 1แก้ริดสีดวงจมูก
- ยาสุวรรณเกษราบำรุงครรภ์ แก้ไข้ในครรภ์รักษา
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดโกฐสอเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้32 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP5 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด