สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
โกฐเชียง
Chinese Angelica Lateral Root
Angelica sinensis (Oliv.) Diels
- วงศ์
- วงศ์ผักชี (Umbelliferae)
- ส่วนที่ใช้
- รากแขนง
- ชื่อเครื่องยา
- Angelicae Sinensis Radix Lateralis
- ชื่ออื่น
- กุยเหว่ย, ตังกุยบ้วย
- ในประกาศ
- อยู่ใน 23 ตำรับที่จดแจ้งได้ (5 ตำรับเป็นแคปซูล)
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของโกฐเชียง
สรุปจากบท Chinese Angelica Lateral Root ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบรากแขนงแห้ง
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- อัลคิลพาทาไลด์ เช่น Z-ligustilide, Z-butylidenephthalide
- ฟีนิลโพรพานอยด์ เช่น E-ferulic acid, coniferyl ferulate
- อื่น ๆ เทอร์พีนอยด์ vanillic acid และพอลิแซ็กคาไรด์
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 7.0% w/w |
| เถ้าที่ไม่ละลายในกรด | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 52.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 12.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้โกฐเชียง
23 ตำรับที่มีโกฐเชียงเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- ยาประสะเปราะใหญ่ถอนพิษตานซางสำหรับเด็ก ซึ่งมีอาการ ปวดท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ ถ่ายเหลวกะปริดกะปรอย เบื่ออาหาร เป็นต้น
- ยาธาตุบรรจบบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยาวิสัมพยาใหญ่บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด
- ยามันทธาตุบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ธาตุไม่ปกติ
- ยาบำรุงโลหิตบำรุงโลหิต
- ยาประสะเปราะใหญ่ถอนพิษตานซางสำหรับเด็ก ซึ่งมีอาการ ปวดท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ ถ่ายเหลวกะปริบกะปรอย เบื่ออาหาร เป็นต้น
- ยาประสะเปราะใหญ่ถอนพิษตานซางสำหรับเด็ก ซึ่งมีอาการ ปวดท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ ถ่ายเหลวกะปริดกะปรอย เบื่ออาหาร เป็นต้น
- ยาหอมอินทจักร์แก้ลมบาดทะจิต แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกเสียด
- ยาหอมอินทจักร์แก้ลมบาดทะจิต แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกเสียด
- ยาหอมเทพจิตรแก้ลมกองละเอียด ที่ทำให้มีอาการวิงเวียน สวิงสวาย ใจสั่น เป็นต้น และบำรุงดวงจิตให้แช่มชื่น
- ยาหอมแก้ลมวิงเวียนแก้ลมวิงเวียน อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ
- ยาหอมแก้ลมวิงเวียนแก้ลมวิงเวียน อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ
- ยากำลังราชสีห์ สูตร 1บำรุงโลหิต
- ยากำลังราชสีห์ สูตร 2บำรุงโลหิต บำรุงร่างกาย
- ยาสตรีหลังคลอดขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็วในหญิงหลังคลอด
- ยาธาตุบรรจบบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยาธาตุบรรจบบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยาหอมนวโกฐแก้ลมวิงเวียน คลื่นเหียน อาเจียน (ลมจุกแน่นในอก) ในผู้สูงอายุ แก้ลมปลายไข้ (หลังจากฟื้นไข้แล้ว ยังมีอาการ เช่น คลื่นเหียน วิงเวียน เบื่ออาหาร ท้องอืด และอ่อนเพลีย)
- ยาวิสัมพยาใหญ่บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด
- ยามันทธาตุบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ธาตุไม่ปกติ
- ยาหอมทิพโอสถแก้ลมวิงเวียน
- ยาบำรุงโลหิตบำรุงโลหิต
- ยาสุวรรณเกษราบำรุงครรภ์ แก้ไข้ในครรภ์รักษา
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดโกฐเชียงเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้23 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP5 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด