สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
โกฐพุงปลา
Terminalia Chebula Gall
Terminalia chebula Retz.
- วงศ์
- วงศ์สมอ (Combretaceae)
- ส่วนที่ใช้
- ปุ่มหูด
- ชื่อเครื่องยา
- Terminaliae Chebulae Galla
- ชื่ออื่น
- ปูดกกส้มมอ, Chebulic Myrobalan Gall
- ในประกาศ
- อยู่ใน 18 ตำรับที่จดแจ้งได้ (4 ตำรับเป็นแคปซูล)

ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของโกฐพุงปลา
สรุปจากบท Terminalia Chebula Gall ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบปุ่มหูดบนใบสมอไทยแห้ง
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณขั้นต่ำแทนนิน
เกณฑ์ไม่น้อยกว่า 30.0% w/w
องค์ประกอบสำคัญ
- กรดฟีนอลิก เช่น gallic acid
- แทนนินชนิดไฮโดรไลซ์ได้ เช่น chebulagic acid, tannic acid
- อื่น ๆ ฟลาโวนอยด์ และไตรเทอร์พีนอยด์
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 1.0% w/w |
| น้ำหนักที่หายไปเมื่อทำให้แห้ง | ไม่เกิน 13.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 4.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 50.0% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 42.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้โกฐพุงปลา
18 ตำรับที่มีโกฐพุงปลาเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- ยาธาตุบรรจบบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยามหาจักรใหญ่แก้ลมซาง แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
- ยาริดสีดวงมหากาฬบรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก
- ยาสหัศธาราขับลมในเส้น แก้โรคลมกองหยาบ
- ยาหอมอินทจักร์แก้ลมบาดทะจิต แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกเสียด
- ยาหอมอินทจักร์แก้ลมบาดทะจิต แก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้ลมจุกเสียด
- ยาหอมเทพจิตรแก้ลมกองละเอียด ที่ทำให้มีอาการวิงเวียน สวิงสวาย ใจสั่น เป็นต้น และบำรุงดวงจิตให้แช่มชื่น
- ยาหอมแก้ลมวิงเวียนแก้ลมวิงเวียน อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ
- ยาหอมแก้ลมวิงเวียนแก้ลมวิงเวียน อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ
- ยากำลังราชสีห์ สูตร 2บำรุงโลหิต บำรุงร่างกาย
- ยาธาตุบรรจบบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยาธาตุบรรจบบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ บรรเทาอาการอุจจาระธาตุพิการ ท้องเสียชนิดที่ไม่เกิดจากการติดเชื้อ เช่น อุจจาระไม่เป็นมูกหรือมีเลือดปน และท้องเสียชนิดที่ไม่มีไข้
- ยาหอมนวโกฐแก้ลมวิงเวียน คลื่นเหียน อาเจียน (ลมจุกแน่นในอก) ในผู้สูงอายุ แก้ลมปลายไข้ (หลังจากฟื้นไข้แล้ว ยังมีอาการ เช่น คลื่นเหียน วิงเวียน เบื่ออาหาร ท้องอืด และอ่อนเพลีย)
- ยามหาจักรใหญ่แก้ลมซาง แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
- ยาอำมฤควาทีแก้ไอ ขับเสมหะ
- ยาอำมฤควาทีบรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ
- ยาหอมทิพโอสถแก้ลมวิงเวียน
- ยาริดสีดวงทางเดินปัสสาวะแก้ริดสีดวงทางเดินปัสสาวะ ซึ่งทำให้มีอาการปัสสาวะขัด ปัสสาวะเป็นเลือดหรือเป็นหนอง
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดโกฐพุงปลาเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้18 ตำรับใช้เป็นตัวยาในตำรับผสม
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP5 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่น้อยกว่า 30.0% w/wแทนนิน
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด
K-API · โรงงานในกลุ่ม
สกัดและผลิตที่ K-API
โรงงานในกลุ่ม TIBD ได้รับใบอนุญาตผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรจาก อย. สกัดวัตถุดิบและผลิตต่อได้ในกลุ่มเดียวกัน
ดูโรงงาน K-APITIBD · ปรึกษาวางแผนผลิตภัณฑ์จากโกฐพุงปลา
ตรวจว่าสูตรที่ต้องการเข้าข่ายจดแจ้ง แจ้งรายละเอียด หรือขึ้นทะเบียน แล้วเตรียมเอกสารยื่น
คุยกับทีมทาง LINE