สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
พริกไทย
Black Pepper
Piper nigrum L.
- วงศ์
- วงศ์พริกไทย (Piperaceae)
- ส่วนที่ใช้
- ผล
- ชื่อเครื่องยา
- Piperis Nigri Fructus
- ชื่ออื่น
- Pepper, Pepper Corn
- ในประกาศ
- อยู่ใน 78 ตำรับที่จดแจ้งได้ (28 ตำรับเป็นแคปซูล)
ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของพริกไทย
สรุปจากบท Black Pepper ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบผลแก่สีเขียวแห้ง (พริกไทยดำ)
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณขั้นต่ำแอลคาลอยด์ คำนวณเป็น piperine
เกณฑ์ไม่น้อยกว่า 5.0% w/w
องค์ประกอบสำคัญ
- น้ำมันหอมระเหย
- แอลคาลอยด์ มี piperine และ piperettine เป็นหลัก
ข้อมูล THP ในหน้านี้เป็นของพริกไทยดำ ส่วนพริกไทยล่อนในตำรับใช้เมล็ดจากผลสุก
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 7.0% w/w |
| เถ้าที่ไม่ละลายในกรด | ไม่เกิน 1.5% w/w |
| น้ำมันหอมระเหย | ไม่น้อยกว่า 1.0% v/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ควรเป็นโลหะหรือแก้ว ป้องกันแสง ในที่เย็นและแห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้พริกไทย
78 ตำรับที่มีพริกไทยเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
- พริกไทยมีส่วนช่วยในการย่อยอาหาร
- ยาประสะไพลบรรเทาอาการปวดประจำเดือน · แก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาไฟประลัยกัลป์ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาปราบชมพูทวีปบรรเทาอาการหวัดในระยะแรก และอาการที่เกิดจากการแพ้อากาศ
- ยาปลูกไฟธาตุปลูกไฟธาตุให้โลหิตงาม ถ้าไม่มีระดูให้มีระดูมา ถ้าแม่ลูกอ่อนรับประทานมีน้ำนมมาก
- ยาประสะกะเพราบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด
- ยามันทธาตุบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ธาตุไม่ปกติ
- ยาประสะเจตพังคีแก้กษัยจุกเสียด ขับผายลม
- ยาธรณีสันฑะฆาตแก้กษัยเส้น เถาดาน ท้องผูก
- ยาประสะกานพลูบรรเทาอาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย เนื่องจากธาตุไม่ปกติ
- ยาไฟห้ากองขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาริดสีดวงมหากาฬบรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก
- ยาเลือดงามบรรเทาอาการปวดประจำเดือน ช่วยให้ประจำเดือนมาปกติ แก้มุตกิด
- ยาสหัศธาราขับลมในเส้น แก้โรคลมกองหยาบ
- ยาแก้กษัยดานบรรเทาอาการท้องผูก ช่วยขับลม สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการท้องผูกเรื้อรัง ท้องแข็งเป็นดาน จุกเสียดแน่น
- ยาเบญจธาตุขับลม บำรุงธาตุ เจริญอาหาร
- ยาธาตุสำเร็จขับลม แก้ปวดท้อง จุกเสียด แน่นท้อง
- ยาเบญจอำมฤตถ่ายอุจจาระธาตุพิการและชำระเมือกมันในลำไส้
- ยาประสะว่านนางคำขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่ในสตรีหลังคลอด (ขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต) · กรณีใช้ในสรรพคุณ “ขับโลหิตและน้ำคาวปลาในสตรีหลังคลอด” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร ขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาแก้ริดสีดวงลำไส้แก้ริดสีดวงลำไส้ที่มีอาการท้องเสียบ่อย มีลมออกมามากขณะถ่าย บางครั้งมีมูกปน ทำให้รู้สึกอ่อนเพลีย
- ยาแก้ริดสีดวงจมูก สูตร 2แก้ริดสีดวงจมูก
- ยากษัยเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดเอว
- ยาบรรเทาริดสีดวงทวารหนักบรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก
- ยาชิรนัคคีจรขับลม บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ (ผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายทั่วไป) · กรณีที่ใช้ในสรรพคุณ “แก้ลมอัมพาต ลมราทยักษ์ และลมปัตฆาต” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร ขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาแก้ลมอัมพฤกษ์บรรเทาอาการปวดตามเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ มือเท้าตึงหรือชา
- ตรีกฏุกมีส่วนช่วยในการขับลมและลดอาการท้องอืด และมีส่วนช่วยลดอาการที่เกิดจากสภาวะอาหารไม่ย่อย
- ตรีสันนิบาตผลมีส่วนช่วยในการขับลมและลดอาการท้องอืด
- ตำรับสมุนไพรช่วยขับลมมีส่วนช่วยในการขับลม
- ยาประสะไพลแก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · บรรเทาอาการปวดประจำเดือน · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาประสะไพลแก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · บรรเทาอาการปวดประจำเดือน · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาประสะไพลแก้ระดูมาไม่สม่ำเสมอหรือมาน้อยกว่าปกติ · บรรเทาอาการปวดประจำเดือน · ขับน้ำคาวปลาในหญิงหลังคลอดบุตร · แก้จุกเสียด
- ยาไฟประลัยกัลป์ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาไฟประลัยกัลป์ขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาปราบชมพูทวีปบรรเทาอาการหวัดในระยะแรก และอาการที่เกิดจากการแพ้อากาศ
- ยาปลูกไฟธาตุปลูกไฟธาตุให้โลหิตงาม ถ้าไม่มีระดูให้มีระดูมา ถ้าแม่ลูกอ่อนรับประทานมีน้ำนมมาก
- ยาประสะกะเพราบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด
- ยาประสะกะเพราบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียด
- ยาแก้อยู่ไฟไม่ได้ขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยากำลังราชสีห์ สูตร 2บำรุงโลหิต บำรุงร่างกาย
- ยาแก้ตานซางแก้อาการท้องเสีย ถ่ายเป็นมูกเลือด อันเนื่องจากซางฝ้าย และตานซาง
- ยาสตรีหลังคลอดขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็วในหญิงหลังคลอด
- ยามันทธาตุบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ธาตุไม่ปกติ
- ยาประสะเจตพังคีแก้กษัยจุกเสียด ขับผายลม
- ยาธรณีสันฑะฆาตแก้กษัยเส้น เถาดาน ท้องผูก
- ยาประสะกานพลูบรรเทาอาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย เนื่องจากธาตุไม่ปกติ
- ยาไฟห้ากองขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาไฟห้ากองขับน้ำคาวปลาในเรือนไฟ ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาขับน้ำคาวปลาหลังคลอดขับน้ำคาวปลาช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- ยาเลือดงามบรรเทาอาการปวดประจำเดือน ช่วยให้ประจำเดือนมาปกติ แก้มุตกิด
- ยาแก้กษัยดานบรรเทาอาการท้องผูก ช่วยขับลม สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการท้องผูกเรื้อรัง ท้องแข็งเป็นดาน จุกเสียดแน่น
- ยาแก้ไอ ขับเสมหะแก้ไอ ขับเสมหะ
- ยาเบญจธาตุขับลม บำรุงธาตุ เจริญอาหาร
- ยาธาตุสำเร็จขับลม แก้ปวดท้อง จุกเสียด แน่นท้อง
- ยาแก้ไอไม่มีเสมหะ สูตร 2แก้ไอ ระคายคอ เสียงแห้ง
- ยาแก้ไอไม่มีเสมหะ สูตร 3แก้ไอที่ไม่มีเสมหะ
- ยาประสะว่านนางคำขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่ในสตรีหลังคลอด (ขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต) · กรณีใช้ในสรรพคุณ “ขับโลหิตและน้ำคาวปลาในสตรีหลังคลอด” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร ขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาริดสีดวงทางเดินปัสสาวะแก้ริดสีดวงทางเดินปัสสาวะ ซึ่งทำให้มีอาการปัสสาวะขัด ปัสสาวะเป็นเลือดหรือเป็นหนอง
- ยาแก้ริดสีดวงลำไส้แก้ริดสีดวงลำไส้ที่มีอาการท้องเสียบ่อย มีลมออกมามากขณะถ่าย บางครั้งมีมูกปน ทำให้รู้สึกอ่อนเพลีย
- ยากษัยเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดเอว
- ยากษัยเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดเอว
- ยาบรรเทาริดสีดวงทวารหนักบรรเทาอาการริดสีดวงทวารหนัก
- ยาแก้ลมอัมพฤกษ์บรรเทาอาการปวดตามเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ มือเท้าตึงหรือชา
- ยาแก้ลมอัมพฤกษ์อัมพาตแก้ลมอัมพฤกษ์อัมพาต
- ยาทาพระเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อย เคล็ด ขัดยอก (ขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต) · ในกรณีใช้ในสรรพคุณ “แก้เส้นพิการ แก้ลมอัมพาต ลมปัตฆาต กล่อน ตะคริว ลมจับโปง ปวดเมื่อย” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายเฉพาะให้กับสถานพยาบาล
- ยาทาพระเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อย (ผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายทั่วไป) · กรณีที่ใช้ในสรรพคุณ “แก้ลมจับโปง บรรเทาอาการปวดเมื่อย เคล็ด ขัด ยอก” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต
- ยาทาพระเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อย
- ยาทาพระเส้นบรรเทาอาการปวดเมื่อย (ผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายทั่วไป) · กรณีที่ใช้ในสรรพคุณ “แก้ลมจับโปง บรรเทาอาการปวดเมื่อย เคล็ด ขัด ยอก” ให้เป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรขายเฉพาะสถานที่มีใบอนุญาต
- ตรีกฏุกมีส่วนช่วยในการขับลมและลดอาการท้องอืด และมีส่วนช่วยลดอาการที่เกิดจากสภาวะอาหารไม่ย่อย
- ตรีกฏุกมีส่วนช่วยในการขับลมและลดอาการท้องอืด และมีส่วนช่วยลดอาการที่เกิดจากสภาวะอาหารไม่ย่อย
- ตรีสันนิบาตผลมีส่วนช่วยในการขับลมและลดอาการท้องอืด
- ตรีสันนิบาตผลมีส่วนช่วยในการขับลมและลดอาการท้องอืด
- ตำรับสมุนไพรบำรุงร่างกาย สูตร 1ช่วยบำรุงร่างกาย
- ตำรับสมุนไพรบำรุงร่างกาย สูตร 2ช่วยบำรุงร่างกาย
- ตำรับสมุนไพรบำรุงร่างกาย สูตร 3ช่วยบำรุงร่างกาย
- ตำรับสมุนไพรบำรุงร่างกาย สูตร 3บำรุงร่างกาย
- ตำรับสมุนไพรบำรุงโลหิตมีส่วนช่วยในการบำรุงโลหิต
- ตำรับสมุนไพรช่วยขับลมมีส่วนช่วยในการขับลม
- ตำรับสมุนไพรช่วยขับลมมีส่วนช่วยในการขับลม
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดพริกไทยเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้78 ตำรับ1 ตำรับเป็นสมุนไพรเดี่ยว
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP4 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่น้อยกว่า 5.0% w/wแอลคาลอยด์ คำนวณเป็น piperine
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด