สมุนไพรในตำรับที่จดแจ้งได้
มะระขี้นก
Thai Bitter Cucumber
Momordica charantia L.
- วงศ์
- วงศ์แตง (Cucurbitaceae)
- ส่วนที่ใช้
- ผล
- ชื่อเครื่องยา
- Momordicae Charantiae Fructus
- ชื่ออื่น
- มะระไทย, มะไห่, Thai Bitter Gourd, Thai Bitter Melon
- ในประกาศ
- อยู่ใน 2 ตำรับที่จดแจ้งได้ (2 ตำรับเป็นแคปซูล)

ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (THP)
สารสำคัญและเกณฑ์คุณภาพของมะระขี้นก
สรุปจากบท Thai Bitter Cucumber ในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตรวจวัตถุดิบผลแก่สีเขียวแห้ง
ตำราไม่ได้กำหนดปริมาณสารสำคัญขั้นต่ำสำหรับสมุนไพรตัวนี้ ใช้เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบด้านล่างในการตรวจรับ
องค์ประกอบสำคัญ
- charantin ส่วนผสมของ sitosteryl glucoside และ stigmasteryl glucoside
- ไตรเทอร์พีนอยด์รสขม เช่น momordicins
- อื่น ๆ โพลีเปปไทด์ (เช่น p-insulin) และสารฟีนอลิก
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบ
| สิ่งแปลกปลอม | ไม่เกิน 2.0% w/w |
| น้ำหนักที่หายไปเมื่อทำให้แห้ง | ไม่เกิน 16.0% w/w |
| เถ้ารวม | ไม่เกิน 13.0% w/w |
| เถ้าที่ไม่ละลายในกรด | ไม่เกิน 0.1% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในน้ำ | ไม่น้อยกว่า 4.5% w/w |
| สารสกัดที่ละลายในเอทานอล | ไม่น้อยกว่า 1.0% w/w |
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ป้องกันแสง ในที่แห้ง
ที่มา: Thai Herbal Pharmacopoeia กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ฉบับออนไลน์ เข้าถึง 21 ต.ค. 2569)อ่านบทเต็มใน THP
ตำรับที่ใช้มะระขี้นก
2 ตำรับที่มีมะระขี้นกเป็นส่วนประกอบ
กดชื่อตำรับเพื่อดูสูตร ขนาดและวิธีใช้ และข้อความบนฉลากตามประกาศ
ศักยภาพการพัฒนา
ต่อยอดมะระขี้นกเป็นผลิตภัณฑ์กับกลุ่ม TIBD
อยู่ในตำรับที่จดแจ้งได้2 ตำรับ2 ตำรับเป็นสมุนไพรเดี่ยว
เกณฑ์คุณภาพวัตถุดิบตาม THP6 หัวข้อใช้ตรวจรับวัตถุดิบก่อนผลิต
สารสำคัญที่ตำรากำหนดปริมาณไม่กำหนดตรวจคุณภาพด้วยเกณฑ์วัตถุดิบ
ต่อยอดได้ 3 ทาง 1ยื่นจดแจ้งตามตำรับ2ปรับสูตรแล้วยื่นแจ้งรายละเอียด3พัฒนาเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพร (ข.) หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ (ค.)ดูเส้นทางต่อยอด
K-API · โรงงานในกลุ่ม
สกัดและผลิตที่ K-API
โรงงานในกลุ่ม TIBD ได้รับใบอนุญาตผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรจาก อย. สกัดวัตถุดิบและผลิตต่อได้ในกลุ่มเดียวกัน
ดูโรงงาน K-APITIBD · ปรึกษาวางแผนผลิตภัณฑ์จากมะระขี้นก
ตรวจว่าสูตรที่ต้องการเข้าข่ายจดแจ้ง แจ้งรายละเอียด หรือขึ้นทะเบียน แล้วเตรียมเอกสารยื่น
คุยกับทีมทาง LINE